Table of Contents
Η εφημερίδα «α θ έ ρ α ς» έχει κάνει αφιέρωμα στη ζωή και στο έργο του..
Η καινούρια αυτή στήλη της εφημερίδας μας έχει σκοπό να αναδείξει τους σπουδαίους εκείνους μη Ικάριους, («Ξένους» όπως τους λέμε εμείς), που πέρασαν, κάποτε, από το νησί μας αφήνοντας στο δικό τους έργο και όσα κέρδισαν από την ΙΚΑΡΙΑ του Αιγαίου.
Σε κάθε φύλλο του «αθέρα» με πολύ περιληπτικό τρόπο θα παρουσιάζουμε μία τέτοια προσωπικότητα ακουμπώντας με σεβασμό στην δική τους μνήμη …
ΙΧΝΗ ΑΝΘΡΩΠΩΝ
Πρώτος στο ξεκίνημά μας είναι ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΥΚΟΥΤΡΗΣ.
Ο Ιωάννης Συκουτρής γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1901 με καταγωγή από την Χίο.
Διέγραψε μία λαμπρή πορεία, αν και σύντομη, στα Πνευματικά και Πανεπιστημιακά πράγματα της Ελλάδος ως κορυφαίος ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ και Παιδαγωγός της γενιάς του. Είναι ιδιαίτερα γνωστός για το εξαιρετικής ποιότητας έργο του, στο οποίο δεσπόζουν οι εκδόσεις και οι εισαγωγές στην Ποιητική του Αριστοτέλη και το Συμπόσιο του Πλάτωνα που ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων εναντίον του για την απαράμιλλη κι έως σήμερα αξεπέραστη «εισαγωγή» του! μη αντέχοντας όμως το συντηρητικό, συμπλεγματικό και άκρως μικρόψυχο Ακαδημαϊκό κατεστημένο της εποχής του, το οποίο ποτέ δεν τον αποδέχθηκε ως μέλος του κι ας ήταν « Ο κράτιστος των φιλολόγων τους οποίους παρήγαγε η Ελλάς μετά τον Κοραή, αλλά δεν ήτανε “δικός τους”», προτίμησε τον θάνατο πέφτοντας από τον Ακροκόρινθο στις 21 Σεπτεμβρίου 1937… 36 μόλις χρόνων…
Ο μεγάλος φιλόλογος και παιδαγωγός
Η σχέση του με την Ικαρία είναι σχέση ιδιαίτερης αγάπης με το νησί μας και με ορισμένους Ικάριους φίλους και φοιτητές του. Επισκέφθηκε επανειλημμένα με την γυναίκα του, Χαρά Πετυχάκη για καλοκαιρινές διακοπές από το 1933, 1934 και 1935 την μυθική χώρα του Ικάρου…
Αυτός ο αριστοκράτης του Πνεύματος! γνώρισε τους Ικαριώτες, αντάλλαξε επιστολές παιδαγωγικού και φιλοσοφικού νοήματος με τον επιστήθιο φίλο και φοιτητή, τον μετέπειτα Γυμνασιάρχη Ιωάννη Τσαρνά. (ορισμένες απ΄ αυτές τις επιστολές δημοσιεύονται από την κόρη του, Λεμονιά Τσαρνά – Κατσαφάρου στο 15ο φύλλο του περιοδικού της Ε.Ι.Μ.)
Το οδοιπορικό στο Καταφύγι
Σε μία από αυτές αναφέρει ο ίδιος ο Ι. Συκουτρής λεπτομερώς το οδοιπορικό που κάνει από τις Ράχες όπου διέμενε για το Καταφύγι πολλές ώρες με μουλάρι ώστε να εξετάσει το επιτύμβιο ανάγλυφο με παραστάσεις που βρέθηκε εκεί, ενώ έσκαβαν οι χωρικοί για να ισοπεδώσουν την αυλή του σχολείου. Η λεγόμενη «Πλάκα του Καταφυγίου» βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο Αγίου Κηρύκου Ικαρίας.
Οι επιστολές από τις Ράχες
Μεγάλο ενδιαφέρον έχουν και οι επιστολές του Ι.Σ. που γράφονται από τις Ράχες Ικαρίας στις μαθήτριές του, η πρώτη με ημερομηνία 16 Ιουλίου 1933 και η τελευταία 7 Σεπτεμβρίου 1935 . Αυτές οι επιστολές μαζί με άλλες από άλλα μέρη, έχουν εκδοθεί από το ΜΙΕΤ σε ένα βιβλίο που φέρει τον τίτλο: «Με φιλίαν παντοτινήν και άδολη» ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΣΥΚΟΥΤΡΗ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΤΡΙΕΣ ΤΟΥ (1933 – 1937) ΑΘΗΝΑ 2004.
Στο πρώτο γράμμα έχει επιλέξει το νησιωτικό αυτό τόπο των διακοπών όπως λέει χαρακτηριστικά:
« … Εδώ τώρα που βρίσκομαι είμαι ήρεμος, κατόρθωσα κάπως να συγκεντρωθώ και να σου γράψω, κι αν σου έγραψα πολλά, πάρτο πως είναι ένα κουβεντολόι απ΄ εκείνα που τόσο μ΄ άρεσε να κάνω. Από αύριο αρχίζω δουλειά στο Συμπόσιον και θάχω ίσως λιγώτερο καιρό» …
Ώστε στην Ικαρία έπεσαν οι τελευταίες πινελιές του ΠΛΑΤΩΝΙΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ το σπουδαιότερο έργο του Ι. Συκουτρή! Γνωρίζουμε ότι η εκτύπωση άρχισε τον Ιανουάριο του 1934 και ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου.
Οι Τσακκάδες και οι εικόνες της ικαριακής ζωής
Περιγράφει ειδυλλιακές τοποθεσίες μέχρι και την φιλοξενία στις Τσακκάδες:
« Ήλθαμεν εδώ για 2 μέρες ύστερα από επανειλημμένες προσκλήσεις των καλών αυτών ανθρώπων… ένα δυο βιβλία θα διακόπτουν την πλήξη της μοναξιάς (οι άνθρωποι, βλέπεις εδώ, έχουν τις δουλειές τους, ποτίσματα, αρμέγματα, αλώνισμα κλπ.)… το βραδάκι κατεβήκαμε προς την παραλία και καθίσαμε ως που βγήκε το φεγγάρι…»
Αναφέρεται σε γεγονότα στις αγαπημένες του Ράχες:
«Χθες είχαμε αθλητικούς αγώνες, λόγους, ομιλίες, προσφωνήσεις, απαγγελίες ποιημάτων … θα εκπλαγείς φαντάζομαι… και το βράδυ χοροεσπερίς εδόθη στο μεγάλο καφενείο του χωριού με κοσμοσυρροήν μεγάλη απ΄ όλα τα χωριά, και από μακρυνά ακόμη έφθασαν οι πεντάμορφες και οι άλλες κοσμικές υπάρξεις… Ας είναι! Εδώ στην Ικαριά ξαναβρίσκομαι πάλι σε γνώριμον περιβάλλον, που μου είναι τώρα διπλασίως αγαπημένο από την ευγνωμοσύνη που αισθάνομαι προς αυτό για ό,τι του οφείλω…»
Ο Μέγας αυτός «Δάσκαλος» ξεδιπλώνει και από εδώ την ταπεινή Νικαριά, συναισθήματα, στοχασμούς και τις βαθύτερες αγωνίες του, στοχεύοντας στην πνευματική αυτογνωσία μας…
« η ζωή είναι ένταση κι όχι έκταση »
Χαρούλα Κ. Κοτσάνη
