Σχετική παρέμβαση έκανε και ο Δήμαρχος Ικαρίας, Φανούρης Καρούτσος, υπογραμμίζοντας ότι μόνο αποτροπιασμό και περιφρόνηση προκαλεί η επιχείρηση καταστροφής από θρασύδειλα φασιστοειδή των μαρμάρινων επιγραφών με τα ονόματα των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την ημέρα που φωτογραφίες – ντοκουμέντα με τις τελευταίες στιγμές από την εκτέλεση τους είδαν το φως της δημοσιότητας.

Παρέμβαση Δημάρχου Ικαρίας για τα ιστορικά ντοκουμέντα των 200 εκτελεσμένων και τον βανδαλισμό στην Καισαριανή

Η επιστολή των συγγενών του Μιχάλη Τσερμέγκα:

«Εμείς οι συγγενείς και απόγονοι των 200 αγωνιστών, κομμουνιστών την Πρωτομαγιά του 1944, με συγκίνηση είδαμε τις τελευταίες φωτογραφίες από τον τόπο της εκτέλεσης στο σκοπευτήριο της Καισαριανής. Οι φωτογραφίες αυτές που αποτελούν το μοναδικό ιστορικό ντοκουμέντο, της θυσίας και του ηρωικού αγώνα του λαού μας και κομμάτι της ιστορίας του ΚΚΕ, ζητάμε να αποδοθούν στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στο Δήμο Χαϊδαρίου και το ΚΚΕ. Προσιτά στο λαό και τη νεολαία γιατί αποτελούν πηγή ιστορικής γνώσης και έμπνευσης για το σήμερα και το αύριο.

Ένας από τους 200 ήταν και ο δικός μας Μιχάλης Τσερμέγκας του Δημήτρη και της Αργυρώς.

Γεννήθηκε στο χωριό Μαυράτο της Ικαρίας το 1912 και ήταν το πέμπτο παιδί οικογένειας αγωνιστών. Στα 1929 είναι οργανωμένο μέλος της ΟΚΝΕ μαθητής ακόμα. Υπήρξε διαφωτιστής των οργανώσεων της νεολαίας και τελείωσε το Γυμνάσιο Αγίου Κηρύκου το 1930.

Άριστος μαθητής, δραστήριος, ανήσυχος, αγαπούσε πολύ το διάβασμα. Το 1934 οργανώνεται στο ΚΚΕ.

Το 1935 γυρίζοντας από το στρατό, δούλευε μαζί με άλλους εργάτες, σε συνεργείο που έφτιαχνε τον παραλιακό δρόμο προς το χωριό Ξυλοσύρτη και προς Θέρμα.

Οι εργάτες δούλευαν 12ωρο με χαμηλό μεροκάματο. Ο εργολάβος του έργου τους άφηνε απλήρωτους μέρες και μήνες. Ο Μιχάλης με το Γιώργο Πασβάνη, από το χωριό Οξέ, οργάνωσαν σε σωματείο τους εργάτες του έργου και έκαναν την πρώτη μεγάλη απεργία διεκδικώντας: Καλύτερες συνθήκες δουλειάς, οχτάωρη εργασία, πληρωμή των μεροκάματων που τους χρωστούσαν.

Το έργο σταμάτησε πολύ καιρό γιατί οι εργάτες ήταν αποφασισμένοι.

Στα πανηγύρια του νησιού υπήρχε κουτί που συγκεντρώνονταν χρήματα για να ενισχύσουν τους απεργούς. Υπήρχε η «εργατική βοήθεια» είχε όμως διαλυθεί με δικαστική απόφαση το 1930, αλλά συνέχιζε να υπάρχει με άλλα ονόματα όπως «εργατική κοινωνική αλληλεγγύη» που ιδρύθηκε το 1933.

Αρχές του καλοκαιριού του 1936 με την επανέναρξη των εργασιών του έργου κι αφού δεν έχουν ικανοποιηθεί τα αιτήματα των εργατών, έχουμε νέες κινητοποιήσεις.

Προκηρύσσεται νέα απεργία που κράτησε πολλές μέρες και ανάγκασε την εργοδοσία να ικανοποιήσει τα αιτήματα τους. Τότε οπλισμένοι χωροφύλακες συλλαμβάνουν το διοικητικό συμβούλιο του σωματείου. Είχε μεσολαβήσει η δικτατορία του Μεταξά. Ο Μιχάλης Τσερμέγκας και ο Γιώργος Πασβάνης εξορίζονται στον Αι Στράτη. Από εκεί στην Ακροναυπλία. Τον Μ. Τσερμέγκα τον μετέφεραν στο Χαϊδάρι. Εκτελούσε χρέη νοσοκόμου στο στρατόπεδο. Μπήκε στην Επιτροπή του στρατοπέδου και παρά την καθημερινή του απασχόληση κατάφερε να μάθει 4 ξένες γλώσσες. Το 1940 αρνήθηκαν όπως και σε άλλους έγκλειστους να αποφυλακιστούν, ώστε να στρατευθούν εναντίον των κατακτητών στον πόλεμο που ακολούθησε.

Την Πρωτομαγιά του 1944 μαζί με τους άλλους 199 ανάμεσά τους και 2 ακόμα παιδιά από την Ικαρία, τον Γιώργο Κρόκο από το Στελί και τον Γιώργο Πίτακκα από το Φραντάτο, οδηγούνται στο θυσιαστήριο της λευτεριάς. Έδωσαν τη ζωή τους για ανώτερα ιδανικά, για το δίκιο του λαού».

Την επιστολή υπογράφουν οι συγγενείς του: Μιχάλης Πετσάκος, Αργυρώ Τσερμέγκα, Ηλιάνα Γεράκη – Πετσάκου, Μανώλης Πετσάκος, Μαρία Φράγκου, Καλλιόπη Πετσάκου, Βασιλική Πετσάκου, Χαράλαμπος Στεργιώτης, Καλλιόπη Παπαγεωργάκη.

Η επιστολή των συγγενών του Γεώργιου Πίττακα

«Πλήθος συναισθημάτων μας έχουν πλημμυρίσει από την στιγμή που βγήκαν στη δημοσιότητα οι φωτογραφίες των 200 Κομμουνιστών που εκτελέστηκαν από τους Ναζί και τους ντόπιους συνεργάτες τους την Πρωτομαγιά του 1944 στο σκοπευτήριο της Καισαριανής.

200 Κομμουνίστες, ατσαλωμένοι με την πολιτική του Κόμματος τους, του ΚΚΕ, πεισμένοι και αποφασισμένοι ότι θα ξημερώσουν οι μέρες που ο λαός θα είναι αφέντης στον τόπο του, δοσμένοι στον αγώνα της εργατικής τάξης, πανέτοιμοι να δώσουν και τη ζωή τους για αυτό το σκοπό.

200 Κομμουνιστές που ”τραβήξανε ψηλά” γιατί μεγάλο …ήταν τ’ όνειρό τους! Αγέρωχοι, με ψηλά το κεφάλι, χαμογελαστοί και σίγουροι ότι τα όνειρα τους δεν θα μείνουν ανεκπλήρωτα! Φάρος και παράδειγμα για τις νέες τις γενιές.

Μεταξύ αυτών και ο Γεώργιος Πίττακας, ξάδερφος και θείος μας.

Γεννήθηκε στο Φραντάτο Ικαρίας το 1905, παιδί επταμελούς οικογένειας. Επάγγελμα μπογιατζής. Στέλεχος του ΚΚΕ και της εργατικής βοήθειας.

Διώκονταν από το 1931 για εξέγερση στον κάμπο Ικαρίας. Το 1932 είχε αναλάβει την ανασυγκρότηση της εργατικής βοήθειας που είχε σχεδόν διαλυθεί από τα συνεχή χτυπήματα.

Πέρασε στην παρανομία από το 1932 ως και το 1940. Βγήκε από την παρανομία και ζήτησε να σταλεί στο μέτωπο να πολεμήσει τον Ιταλό επιδρομέα. Αμέσως οι ντόπιοι φασίστες τον συνέλαβαν και τον έστειλαν στη φυλακή της Ακροναυπλίας.

Τον Σεπτέμβρη του 1943 οι Ακροναυπλιώτες μεταφέρονται στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου, μέσα σε αυτούς και ο Γεώργιος Πίττακας. Από κει επιλέγεται στους 200 Κομμουνιστές που εκτελέστηκαν το 1944 από τους Γερμανούς και τους ντόπιους φασίστες.

Κλείνοντας θέλουμε να τονίσουμε τα εξής, επειδή πιστεύουμε ότι οι ήρωες γεννιούνται από τον λαό και ανήκουν στον λαό απαιτούμε εδώ και τώρα τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των 200 Κομμουνιστών στην Καισαριανή να γυρίσουν σπίτι τους. Στο Κόμμα αυτών που εκτελέστηκαν, στο ΚΚΕ, τον ελληνικό λαό και τη νεολαία του τόπου μας!!

Χριστόδουλος Πίττακας

Λαμπρινή Πίττακα

Νατάσσα Πίττακα

Χριστίνα Πίττακα».

Πηγή: 902.gr

The post Οι συγγενείς των Ικαριωτών που εκτελέστηκαν στη Καισαριανή ζητούν δικαίωση στη μνήμη τους appeared first on Ικαριακή Ραδιοφωνία.

Οι πολιτιστικοί σύλλογοι Καταφυγίου, Χριστού Ραχών, Αγίου Δημητρίου και Ραχιωτών Αθήνας υποδέχονται το 2026 με την κυκλοφορία ενός ξεχωριστού ημερολογίου αφιερωμένου στο έργο του λαϊκού καλλιτέχνη Παναγιώτη Σαφού.

Μέσα από τον φακό του φωτογράφου Χρήστου Μαλαχία, παρουσιάζονται ξυλόγλυπτα που φιλοτέχνησε ο κ. Σαφός, κυρίως την τελευταία εικοσαετία (2006-2026). Τα έργα αυτά, που αντλούν τις θεματικές τους από την ελληνική μυθολογία, τη θρησκεία και την καθημερινή ζωή, στεγάζονται μόνιμα στο «Εργαστήρι/Μουσείο Ξυλογλυπτικής» του δημιουργού, στο Καταφύγι.

Με αυτή την κοινή πρωτοβουλία, οι τέσσερις Σύλλογοι επιδιώκουν όχι μόνο να τιμήσουν το έργο ενός λαϊκού καλλιτέχνη, αλλά και να δείξουν έμπρακτα την αξία και τη δύναμη της συνεργασίας.

Διάθεση ημερολογίων στην Ικαρία

Για τη Δημοτική Ενότητα Αγίου Κηρύκου: τηλ. 697 7044429 (Άγιος Κήρυκος και γύρω χωριά) & 6972 380175 (Καταφύγι και γύρω χωριά).

Για τη Δημοτική Ενότητα Ραχών: τηλ. 697 4568337.

Για την Αθήνα: τηλ. 697 4222759

The post «Έργα δια χειρός Παναγιώτη Σαφού»: Τέσσερις Σύλλογοι, ένα Ημερολόγιο appeared first on Ικαριακή Ραδιοφωνία.

Του Νάσου Μπράτσου

Γεννήθηκε το 1935 στο Καραβόσταμο Ικαρίας και έκανε στην παιδική του ηλικία το μεγάλο προσφυγικό ταξίδι που έκαναν περίπου 30.000 Έλληνες, οι πιο πολλοί από τα νησιά του Αιγαίου, άλλοι για να στρατευτούν και να συνεχίσουν τον αγώνα για την απελευθέρωση, άλλοι για να γλιτώσουν από διώξεις των κατακτητών και όλοι για να γλιτώσουν από την πείνα. Το Καραβόσταμο Ικαρίας αντιμετώπισε με ιδιαίτερα τραγικό τρόπο την πείνα και τους θανάτους που ήρθαν σαν συνέπεια.

Το ταξίδι δύσκολο και ο εντοπισμός συχνά ισοδυναμούσε με φυλάκιση ή θάνατο, η θάλασσα πήρε μαζί τους αρκετούς που ταξίδεψαν κάτω από δύσκολες συνθήκες και τα τουρκικά παράλια, επεφύλασσαν άλλοτε δυσάρεστες εκπλήξεις από ένστολους ή παραστρατιωτικούς και άλλες φορές συγκινητικές στιγμές από απλούς πολίτες που βοήθησαν τους Έλληνες πρόσφυγες. Από την Τουρκία ξεκινούσε ο διασκορπισμός και η εγκατάσταση των προσφύγων σε άλλες χώρες, ανάλογα με την έκβαση του πολέμου. Η ήττα του Ρόμελ βοήθησε την κατάσταση.

Ο συνομιλητής μας Ηλίας Καϊάφας, μας έκανε την τιμή να μας μιλήσει για τη δύσκολη εκείνη περίοδο της ζωής του.

-Πότε φύγατε από την Ικαρία;

-Φύγαμε το Μάρτιο του 1942 από το χωριό μου το Καραβόσταμο Ικαρίας. Στη βάρκα μπήκαμε έξι άτομα η οικογένειά μου, δηλαδή πατέρας, μητέρα, εγώ και τρεις αδερφές μου, δύο κουμπάροι μας και ο βαρκάρης που λεγόταν Ράπτης.

-Υπήρξε κάποιου είδους αμοιβή στο βαρκάρη;

-Θα είχε γίνει κάποια συμφωνία, αλλά ήμουν μικρός και δεν θυμάμαι. Ξεκινήσαμε το ταξίδι, οι άντρες τραβούσαν κουπί και εγώ με ένα τενεκεδάκι, έβγαζα έξω τα νερά που έμπαιναν στη βάρκα.

-Πώς πήγε το ταξίδι;

-Ο καιρός χάλασε και ενώ φύγαμε περίπου 1πμ – 2πμ, τα ξημερώματα βρισκόμασταν ανοιχτά της Ικαρίας και μας εντόπισαν οι Ιταλοί από ένα φυλάκιο που είχαν στην άκρη της Ικαρίας και άρχισαν να μας ρίχνουν. Υπήρχε μεγάλη αγωνία, οι γυναίκες είχαν ξαπλώσει μπρούμυτα στη βάρκα και οι σφαίρες έπεφταν συνέχεια δίπλα στη βάρκα.

-Πιστεύετε ότι η συνεχής αστοχία ήταν σκόπιμη;

-Τι να πω, ήταν πάντως περίεργο που τόση ώρα δεν μας πετύχαιναν και όλες οι σφαίρες έπεφταν δίπλα μας. Είχε ακουστεί ότι αρκετοί Ιταλοί έκαναν τα στραβά μάτια και δεν ήταν φίλοι του πολέμου.

-Τι συνέβη όταν φτάσατε στην Τουρκία;

-Μας έπιασαν οι Τούρκοι εμάς μας πήγαν σε χώρο με άλλους πρόσφυγες, τον βαρκάρη τον πήραν και του πήραν και τη βάρκα;

-Επέζησε ο βαρκάρης;

-Ναι και μάλιστα επειδή είχε τη φήμη ότι ήταν “σφιχτός” έφτιαξε μεταπολεμικά και ξενοδοχείο στα Θέρμα, ενώ δώρισε και ένα ποσό για να φτιαχτεί το λιμανάκι στο Καραβόσταμο.

-Πώς συνεχίσατε στην Τουρκία;

-Μας πήγαν στον Τσεσμέ σε χώρο για πρόσφυγες, άλλοι ήταν σε σκηνές και άλλοι σε κτίρια και εκεί μείναμε 2-3 μήνες. Ό,τι είχαν οι δικοί μου, βέρες, κλπ τους τα πήραν για ένα κομμάτι ψωμί. Στη συνέχεια άρχισε ο διασκορπισμός των προσφύγων άλλοι για Κύπρο, άλλοι για Αφρική, άλλοι για Μέση Ανατολή. Μετά μας έβαλαν σε ένα καράβι κυρίως Ικαριώτες, Χιώτες, Σαμιώτες και πλέοντας παράλληλα με τα τουρκικά παράλια, φτάσαμε στην Ταγκανίκα.

Εκεί μας έβαλαν σε κάτι ψάθινες καλύβες – θαλάμους, και γύρω-γύρω ήταν ζούγκλα με άγρια θηρία. Όσα αγόρια ήταν 15 ετών τα έπαιρναν για το συμμαχικό στρατό. Μείναμε οι μικροί στην ηλικία, οι γυναίκες και οι ηλικιωμένοι.

-Ποιες ήταν οι συνθήκες διαβίωσης;

-Αφόρητες, είχε ζέστη και βγάζαμε στο σώμα μας κάποια σκουλήκια, σε διαφορετικά σημεία ο καθένας. Διαμαρτυρηθήκαμε και μετά από 2-3 μήνες εκεί μας πήραν και μας πήγαν στην Κιγκόμα, σε μεγάλους θαλάμους, όπου σε κάθε έναν έμεναν 4-5 οικογένειες. Και εκεί ήταν ψάθινες οι σκεπές, πρέπει πριν να ήταν στρατώνας. Είχε κοντά άλλα χωριά και δεν ήταν τόσο κοντά μας άγρια θηρία. Εκεί υπήρχαν κάποια μικρόβια που τα έλεγαν φούτζες και έμπαιναν στα νύχια και είχαμε συνέχεια φαγούρα, σε πολλούς είχαν πέσει τα νύχια. Θυμάμαι τα κρεβατάκια μας που στηρίζονταν από κάποια σχοινιά.

-Πως πέρναγε η μέρα;

-Πηγαίναμε σε σχολείο για προσφυγόπουλα με δασκάλους πρόσφυγες που ήταν δάσκαλοι πριν φύγουμε, ή είχαν κάποιο μορφωτικό επίπεδο. Οι γυναίκες εργάζονταν στην παρασκευή συσσιτίου και υπήρχε και προσωπικό από γηγενείς, με τους οποίους δεν είχαμε πολλές σχέσεις. Όλα αυτά το είχαν υπό τον έλεγχό τους οι Εγγλέζοι και εκεί που μας πήγαν αποικία ήταν. Έδιναν και κάποιο μικρό επίδομα και συμπληρώναμε με κάποια ψώνια τη διαβίωση-διατροφή μας. Βγαίναμε και ψωνίζαμε από τα κοντινά χωριά.

-Πόσο κάτσατε εκεί;

-Συνολικά τέσσερα χρόνια, μέχρι να έρθει η σειρά μας για επαναπατρισμό, το Πάσχα του 1946, όπου μας πήγαν στο Νταρ Εσ Σαλάμ, μας έβαλαν σε ένα πλοίο με άλλους πρόσφυγες και μας πήγαν στη Χίο. Από εκεί με καΐκι στον Εύδηλο Ικαρίας.

-Νοσταλγούσατε την επιστροφή;

-Είχαμε την επιθυμία να γυρίσουμε στο σπίτι μας και όταν φτάσατε στον Εύδηλο τα μικρά ξεκινήσαμε να πάμε στο χωριό μας με τα πόδια από τα μονοπάτια, δεν υπήρχαν οι σημερινοί δρόμοι και οι μεγάλοι έμειναν με τα πράγματα πιο πίσω. Δεν θυμόμουν όμως που ήταν το σπίτι μου και δεν το βρήκα, γύρισα πίσω στους μεγάλους τους το είπα ότι δεν το έβρισκα και μετά γυρίσαμε όλοι μαζί και με πήγαν σπίτι. Συνεχίσαμε το σχολείο αλλά μας ξεκίνησαν μία τάξη παρακάτω, αφού η μόρφωσή μας λόγω των συνθηκών στα προσφυγικά στρατόπεδα ήταν ελλιπής γιατί δεν κάναμε όλα τα μαθήματα λόγω συνθηκών.

-Είχε άλλο μέλος της οικογένειάς σας εμπλοκή στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο;

-Ο μετέπειτα πεθερός μου, είχε πάρει μέρος στην απόβαση της Νορμανδίας, έσκασε και μία οβίδα κοντά του και είχε προβλήματα ακοής. Τιμήθηκε με παράσημα.

Συνέντευξη: Νάσος Μπράτσος

ert.gr

The post To προσφυγικό ταξίδι του Ηλία Καϊάφα – Από την Ικαρία στη Ταγκανίκα το 1942 appeared first on Ικαριακή Ραδιοφωνία.

The post “Έφυγε” ο Κώστας Καβαρλίγκος – Μεγάλη η προσφορά του στην ικαριακή κοινωνία appeared first on Ικαριακή Ραδιοφωνία.

Ευχαριστούμε πολύ τον Βασίλη Τσαπαλιάρη για τη διάθεση του υλικού

Τα προσφυγικά ρεύματα από την Ελλάδα προς την Μέση Ανατολή και την Κύπρο κατά την περίοδο της γερμανικής κατοχής

Η γερμανική κατοχή στην Ελλάδα εξώθησε σε ένα μεγάλο προσφυγικό ρεύμα προς τη Μέση Ανατολή και ένα μικρότερο προς την Κύπρο.
Τα προσφυγικά ρεύματα από την Ελλάδα προς τη Μέση Ανατολή κατά την περίοδο της γερμανικής κατοχής φαίνεται να προερχόταν κυρίως από τη νησιωτική Ελλάδα. Κατά κύριο λόγο από τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου ( από τη Λέσβο, τη Χίο, την Ικαρία, τη Σάμο) καθώς και από τα Δωδεκάνησα.

Κατά ορισμένες πηγές ο αριθμός των προσφύγων φαίνεται να ήταν περίπου 30.000 και κατ’ άλλες ακόμη μεγαλύτερος, Κατά το μεγαλύτερο μέρος αυτού προς τη Μέση Ανατολή και κατά ένα μικρότερο προς την Κύπρο, όπου μεταξύ του 1941-1942 στην περίπτωση της Κύπρου φαίνεται να είχαν εγκατασταθεί κυρίως σε καταυλισμούς 9.611 άτομα (Μπράτσος, Ν. 2017, σ. 29, 66 ).

Μεγάλη προσφυγική εκροή φαίνεται να υπήρχε στην περίπτωση της Χίου, από την οποία, ως φαίνεται επί του συνόλου του πληθυσμού της που φέρεται να ήταν 75.000 φαίνεται να μετακινήθηκαν ως πρόσφυγες στη Μέση Ανατολή περίπου 16.000-18.000 άτομα (ό.π.). Πράγμα, που υπολογιζόμενο σε ποσοστιαίες μονάδες φαίνεται να ήταν της τάξης του 21% με 24%. Γεγονός που φαίνεται να διευκολύνθηκε από τη σχετικά εγγύτερη γεωγραφική θέση της Χίου προς την
παράλια ζώνη της Μικράς Ασίας και ειδικά του Τσεσμέ.

Για την περίπτωση των προσφυγικών εκροών από την Ικαρία έχει αναφερθεί σε κατά καιρούς αναφορές ότι αυτές ήταν 2000 και άνω άτομα. Αν ο αριθμός ευσταθεί, το προσφυγικό ρεύμα φαίνεται να ήταν 16% και άνω του τότε συνολικού πληθυσμού που, λαμβάνοντας υπόψη την απογραφή του 1940, σύμφωνα με την οποία ο τότε πληθυσμός φέρεται να ήταν 12.260 άτομα.

Ερευνώντας το θέμα από την “μικροτοπική” οπτική του “Δελτίου”, ειδικά ως προς αυτούς που διέφυγαν ως πρόσφυγες από την Αρέθουσα στη Μέση Ανατολή, το προσφυγικό ρεύμα σε αυτή την περίπτωση αναλογικά προς το τοπικό πληθυσμό φαίνεται να υπήρξε σχετικά πολύ μεγαλύτερο.

Συνολικά, από τις καταγραφές που πραγματοποιήθηκαν με συνεργάτες του Δελτίου, φαίνεται να διέφυγαν στη Μέση Ανατολή και δευτερευόντως στην Κύπρο συνολικά 120 άτομα. Σχεδόν το 1/3 ή το 32.93% του συνολικού τοπικού πληθυσμού που το 1940 φαίνεται να ήταν 364 άτομα.

Τοποθεσίες φυγάδευσης και επιβίβασης σε σκάφη 

Η φυγάδευση των προσφύγων από την Ικαρία φαίνεται να γινόταν από πολλά δυσπρόσιτα σημεία, με ασφαλέστερα μικρούς και δύσκολα προσβάσιμους όρμους κάτω από δασικές και ακατοίκητες περιοχές ορεινών χωριών, όπως κάτω από τα λεγόμενα Χωριούδια (Μηλιωπό – Πλωμάρι – Μονοκάμπι), και τον όρμο του Άγιου Φωκά κάτω από το Περδίκι. Περισσότερο γνωστές παραλιακές περιοχές φυγάδευσης ήταν οι εξής: Νας, Αύλακας, Γυαλισκάρι, Αυλάκι, Σκαλί Κάμπου (το λεγόμενο σήμερα Παρθένι), Φύτεμα, Εύδηλος, Βοϊδοκόκαλο ( δυτική ακτή του Κυπαρισσιού της κοινοτικής περιοχής του Ευδήλου – όμορη ακτή με αυτήν του Κυπαρισσιού της κοινοτικής περιοχής της Αρέθουσας), Πλακάκια Καραβοστάμου, Μηλιωπό, Πλωμάρι, Μονοκάμπι, Νέγια, Άγιος Φωκάς, Φάρος, και η ακτή μεταξύ
Θερμών και Κεραμέ Αγίου Κηρύκου.

Τόποι αποβίβασης στις ακτές της Τουρκίας

Οι ακτές της Τουρκίας φέρεται να απέχουν από την Ικαρία περίπου σαράντα ναυτικά μίλια. Οι φυγαδεύσεις από την Ικαρία συχνά γινόταν για λόγους ασφάλειας αργά τη νύχτα, και κατά τις διηγήσεις ορισμένων, όσοι έφευγαν τα μεσάνυχτα με κωπήλατες βάρκες έφταναν στην Τουρκία ( 30 Δελτίο τοπικής ιστορίας και λαογραφίας “Η Αρέθουσα”. Τεύχος 21. Δεκέμβρης 2024) την επόμενη μέρα, αργά το απόγευμα. Συνηθέστερα σημεία αποβίβασης φαίνεται να ήταν: στον Τσεσμέ, (όπου λειτουργούσε και επιτροπή υποδοχής από Έλληνες ), Αγρελιά (όπου και υπήρχε αγγλική βάση), Βρομολιμνιώνας, Λίσα (ή Λίζα), Κορακιά ή ακρωτήριο Κόρακας, Άσπρος Κάβος, Αλάτσατα, Κουσάντασι.

Διακινητές προσφύγων από την Ικαρία, επιβαίνοντες, σκάφη και ναύλοι φυγάδευσης

Στη φυγάδευση των προσφύγων προς τις ακτές της Τουρκίας μεσολαβούσαν αρκετοί διακινητές. Διακινητές γνωστοί κατά ένα μέρος με τα ψευδώνυμα τους. Από τις διάφορες προφορικές διηγήσεις και εξ όσων μας περιήλθαν από γραπτές πηγές, σημειώνουμε τους εξής: Οι “Φανταούτσος”, “Γκρίζος”, “Κολοφάνης” (από το Καραβόσταμο) και οι τρεις αναλάμβαναν
αποστολές προσφύγων με τις βάρκες τους. Άλλοι γνωστοί διακινητές με βάρκα ήταν ο Καστανιάς από το Γυαλισκάρι, ο Αφιανές από τις Ράχες και ο Καράνος από τα χωριά του Αγίου Κηρύκου.

Διακινητές με καΐκια φαίνεται να ήταν: Οι Χρηστάκης, ο Λύμπερος (από τον Φραντάτο), και ο λεγόμενος “Αγρίολυκος” από τον Άγιο Κήρυκο.
Στις αποστολές της εποχής με καΐκια, πρέπει να σημειώσουμε και την περίπτωση του Φώτη Σπανού, ο οποίος εκτελώντας καταδρομικές, επισιτιστικές και άλλες αποστολές ως επικεφαλής στολίσκου κομάντος με έδρα την αγγλική βάση στην Αγρελιά της Τουρκίας, φαίνεται να είχε διενεργήσει και την διαφυγή ορισμένων προσφύγων με το καΐκι “Κατίνα” (από μαρτυρία της αδελφής του του κ. Ελένης Σπανού – Κυδωνιέως, στο Μπράτσος, Ν. 2017, σ. 58-60).

Εκτός αυτού, φαίνεται να διενεργούσε και διασώσεις σκαφών με επιβαίνοντες πρόσφυγες. Γνωστή μας είναι περίπτωση βάρκας που κινδύνευσε να παρασυρθεί σε βράχια της Αγρελιάς, με επιβαίνοντες, μεταξύ των άλλων, μέλη της οικογένειας του πατέρα του γράφοντος Σωκράτη Τσαπαλιάρη από την Αρέθουσα καθώς και της οικογένειας Βογιατζή και άλλων επιβαινόντων από το Καραβόσταμο στην ίδια αποστολή.

Ο αριθμός των διακινούμενων προσφύγων, λαμβάνοντας υπόψη τις μαρτυρίες πολλών προσφύγων, στην περίπτωση των διαφυγόντων με βάρκα, φαίνεται να κυμαινόταν από έξι έως δεκαπέντε και άνω άτομα ορισμένες φορές, αν ευσταθούν οι σχετικές μαρτυρίες που έχουμε υπόψη.

Αν και επρόκειτο για βάρκες συχνά κακώς συντηρημένες με την απόκρυψη τους σε διάφορα σημεία, λόγω των απαγορευτικών και διωκτικών μέτρων των Ιταλών, με αποτέλεσμα την ακατάσχετη εισροή νερού, που φαίνεται αποφευγόταν μόλις μετά βίας. Με την συνεχή άντληση τους με δοχεία από τους επιβάτες, πολλοί από τους οποίους (και συνήθως οι πιο έμπειροι και νεώτεροι) φαίνεται να εκτελούσαν και χρέη κωπηλασίας εκ περιτροπής μέχρι τις ακτές της
Τουρκίας. Με καΐκια, εκ των πραγμάτων, διακινούνταν σε κάθε αποστολή πολλά περισσότερα άτομα. Κατά
μια μαρτυρία, σε μία αποστολή φυγάδευσης προσφύγων από το Σκαλί στο Παρθένι του Κάμπου με το καΐκι του Λέμπερου, φαίνεται να είχαν επιβιβαστεί σχεδόν εκατό άτομα. Άτομα, ως φαίνεται προερχόμενα από τον Εύδηλο. το Καραβόσταμο, την Αρέθουσα, το Μάραθο, τον Κάμπο και τη Μεσαριά ) ( στοιχεία από μαρτυρία επιβαίνοντος (βλ. στο Μπράτσος, Ν. 2017, σ. 48).

Με τις τότε κατοχικές συνθήκες και την στενότητα της χρηματικής οικονομίας, για την φυγάδευση των προσφύγων φαίνεται να καταβαλλόταν συνήθως ναύλοι σε είδος. Να γινόταν συχνότερα με ανταλλαγή τη διάθεση ζώων ή κοσμημάτων και σπανιότερα με αμοιβή σε χρήματα, που στην περίπτωση αυτή, φαίνεται να καταβαλλόταν σε χρυσές λίρες.

Υποδοχή των προσφύγων από τους κατοίκους των παραλίων της Τουρκίας

Η υποδοχή των κατοίκων της Τουρκίας στις περιοχές αποβίβασης των Ελλήνων προσφύγων, παρά την ιστορική εχθρότητα των δύο λαών, ιδίως με τις μαζικές και συστηματικές διώξεις σε βάρος των Ελλήνων της Μικράς Ασίας και τις εν συνεχεία επιχειρήσεις του ελληνικού στρατού (1919-1922), φαίνεται σε γενικές γραμμές να ήταν καλή και σε ορισμένες περιπτώσεις εξαιρετική.

Αν βεβαίως εξαιρεθούν ορισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις εκδηλώσεων έχθρας ή και εγκληματικών ενεργειών. Περιπτώσεις, όπως αυτές που αναφέρονται σε σχετικές γραπτές μαρτυρίες (βλ. στο Μπράτσος, Ν. 2017, σ. 70-71).
Στην περίπτωση των Ικαριωτών προσφύγων, σύμφωνα με τις μαρτυρίες από την παραπάνω πηγή, εγκλήματα φαίνεται να σημειώθηκαν σε δύο περιπτώσεις. (31 Δελτίο τοπικής ιστορίας και λαογραφίας “Η Αρέθουσα”. Τεύχος 21. Δεκέμβρης 2024)

Στη μία περίπτωση με δύο νεκρούς από πυροβολισμούς της τουρκικής ακτοφυλακής κατά την προσέγγιση βάρκας στις τουρκικές ακτές η οποία επέστρεψε από τους επιζώντες στην Ικαρία , όπου και κηδεύτηκαν οι νεκροί.
Στην άλλη εγκληματική ενέργεια, στην περίπτωση του Σιμάκη από τις Ράχες φαίνεται υπήρξαν 13 θύματα συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου. Αν και δεν σημειώνονται επαρκείς για την περίπτωση του μαρτυρίες.

Στην καλή εν γένει συμπεριφορά των Τούρκων απέναντι στους Ικαριώτες και άλλους πρόσφυγες, φαίνεται να συνέβαλαν Τουρκοκρητικοί με γνώσεις της ελληνικής γλώσσας (προερχόμενοι από την ανταλλαγή των πληθυσμών με τη Συνθήκη της Λωζάννης). Αυτοί φαίνεται να υποβοήθησαν πολλούς στη μεταφορά τους στη δομή φιλοξενίας του Τσεσμέ, (όπου εκτός από αυτής λειτουργούσε και ελληνική προξενική υπηρεσία υποδοχής), αλλά από ένα χρονικό σημείο και μετά
η καλύτερη οργάνωση της υποδοχής και της προώθησης των προσφύγων στους καταυλισμούς και
άλλους χώρους εγκατάστασης.

Κέντρα διακίνησης των προσφύγων από την Τουρκία σε άλλες χώρες

Οι μετακινήσεις διαμερισμού των προσφύγων σε άλλες περιοχές φαίνεται να ακολουθούσαν
συνήθως τις παρακάτω πόλεις: Τσεσμές, Σμύρνη, Χαλέπι, Βηρυτός, Τρίπολη, Πορτ Σάιντ. Χαλέπι – Γάζα – Χάιφα – Πηγές Μωυσέως (από σχετικές μαρτυρίες: Μπράτσος, Ν. 2017, σ. 78).

Στρατόπεδα διαμονής Προσφύγων

Για την φιλοξενία των προσφύγων οργανώθηκαν και λειτουργούσαν εκείνη την εποχή στρατόπεδα προσφύγων στις Πηγές του Μωυσέως στην Ανατολική Έρημο της Αιγύπτου, στο Χαλέπι και στη Βηρυτό, στον Λίβανο, κοντά στο χωριό Αλέι, στα Ιεροσόλυμα, στο Νουσεϊράτ της Παλαιστίνης, στην Αντίς Αμπέμπα και στην Ντιριντάουα της Αιθιοπίας, στο Τουλουμπάτ του Σουδάν, στο Βελγικό Κογκό και στην Τανγκανίκα.

Στρατόπεδα προσφύγων υπήρχαν και στην Κύπρο, όπου και διέμεναν πρόσφυγες μεταφερόμενοι από το Τσεσμέ ή είχαν φθάσει απευθείας στην Κύπρο, παραπλέοντας τα νοτιοανατολικά παράλια της Τουρκίας, όπως από τα Δωδεκάνησα και τους Φούρνους (Μπράτσος, Ν. 2017, σ. 156). Στην περίπτωση της Κύπρου οι μεγαλύτεροι καταυλισμοί προσφύγων φαίνεται να λειτουργούσαν στη Σκουριώτισσα στο Ζύγι, τον Ξερό και το Μαυροβούνι (ό. π. σ. 124-125).

Εκπαίδευση των προσφυγόπουλων στη Μέση Ανατολή

Οι εκπαίδευση των προσφυγόπουλων γινόταν κατά κανόνα με την οργάνωση τάξεων υποδοχής στους καταυλισμούς διαμονής των προσφύγων (όπως του Νουσεϊράτ της Γάζας και των Πηγών του Μωυσέως στην Αίγυπτο). Με διδάσκοντες κανονικούς εκπαιδευτικούς που διέφυγαν την εποχή εκείνη ως πρόσφυγες στη Μέση Ανατολή, και κατά περίπτωση, ελλείψει κανονικών εκπαιδευτικών, από ανθρώπους κάποιου μορφωτικού επίπεδου.

Τα εκεί σχολεία για τα προσφυγόπουλα λειτούργησαν τότε με ελλειπή σχολικά προγράμματα, τα κενά των οποίων συμπληρώθηκαν με την επιφοίτησή τους σε κανονικά σχολεία με την παλιννόστηση των προσφυγικών οικογενειών στην Ελλάδα.

Κατά ένα μικρό μέρος, υπήρξαν και οικογένειες προσφύγων που κατευθύνθηκαν σε χώρες με οργανωμένες ελληνικές παροικίες και ορισμένες στην Κύπρο, όπου είχαν την ευκαιρία να φοιτήσουν σε κανονικά σχολεία με πλήρη σχολικά προγράμματα μάθησης.

Στην περίπτωση ειδικά της Αιγύπτου τα εκεί προσφυγόπουλα φαίνεται να είχαν την ευκαιρία να φοιτήσουν σε κοινοτικά ή ιδιωτικά σχολεία της ελληνικής παροικίας. Σε σχολεία όπως το Αχιλλοπούλειο (με δημοτικό και γυμνάσιο) και η Ξενάκειος Σχολή στο Κάιρο, το Αβερώφειο ή και το ιδιωτικό σχολείο Ιερίδη στην Αλεξάνδρεια, το Γυμνάσιο του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ, η Αγγλική Ακαδημία της Κύπρου κ. ά. (βλ. Μπράτσος, Ν. 2017, σ. 118 – 119). 32Δελτίο τοπικής ιστορίας και λαογραφίας “Η Αρέθουσα”. Τεύχος 21. Δεκέμβρης 2024

Συμμετοχή των Ικαριωτών προσφύγων στη δραστηριότητα στους καταυλισμούς, στο στρατό και στα κινήματα της εποχής στη Μέση Ανατολή

Ο αριθμός των Ικαρίων προσφύγων, αν ευσταθεί ότι ανερχόταν στους 2000 και άνω φαίνεται να αποτελούσε ένα σημαντικό ποσοστό του συνολικού αριθμού των ατόμων που φυγαδεύτηκαν από την ηπειρωτική και νησιωτική Ελλάδα με ενδιάμεσο σταθμό την Τουρκία στην Μέση Ανατολή.
Αξιολογώντας σε γενικές γραμμές την παρουσία και τις δράσεις τους από διάφορες πηγές, αρκετοί φαίνεται να έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην οργάνωση της εκπαίδευσης στους προσφυγικούς καταυλισμούς, στις τάξεις του στρατού, τις κινηματικές αναταραχές του 1943-1944 στο στρατό και πολλοί κλείστηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, γνωστά με τον όρο “σύρματα”.
Διακεκριμένοι για τη δράση τους στη Μέση Ανατολή ήταν:
• Στο Στρατό
Ο υποστράτηγος Ιγνάτιος Καλλέργης (1892-1964), αξιωματικός, ο οποίος είχε αποταχτεί από το στρατό από το μεταξικό καθεστώς ως προσκείμενος στη δημοκρατική παράταξη, και ο οποίος διαφεύγοντας από την Ικαρία στη Μέση Ανατολή, τον Σεπτέμβριο του 1941, επανήλθε στην ενεργό δράση με τις τότες θεσμικές ρυθμίσεις και προήχθη στο βαθμό του υποστρατήγου. Με την αποκατάσταση του και τις θέσεις που κατέλαβε έπαιξε σημαντικό ρόλο στις τότε εξελίξεις στη
Μέση Ανατολή. Του ανετέθη η Γενική Διεύθυνση του Υπουργείου Στρατιωτικών, η διοίκηση του ΓΚΕΣ (τέλος του 1942), και χρημάτισε μέλος του Ανώτατου Στρατιωτικού Συμβουλίου (ΑΣΣ).
Αξιωματικός, αντίθετος με τα τότε κινήματα λόγω των αρνητικών επιπτώσεων τους στη μαχητική ικανότητα του στρατεύματος, αλλά και ασυμβίβαστος με τα λάθη των πολιτικών της εξόριστης κυβέρνησης του Καΐρου, συνελήφθη στις 4-4-1944 από την Αγγλική Στρατιωτική Διοίκηση και εκτοπίσθηκε στην Ασμάρα της Ερυθραίας για δέκα οκτώ μήνες, όπου και αποστρατεύτηκε. Να σημειωθεί ότι είχε εκτοπιστεί παλαιότερα και από το μεταξικό καθεστώς για δέκα οκτώ μήνες στη Σαντορίνη, στη Σίφνο και στην Ικαρία. Και ότι είχε επίσης διατελέσει πρόεδρος του Συλλόγου Αποστράτων και Αποτάκτων Αξιωματικών του ́35. (βλ. Κατσικώστας, Δ. 2015, σ. 93, 98, 106, 108, επίσης λήμμα Ιγνάτιος Καλλέργης στη Βικιπαίδεια)
Ο Γιάννης Σαλλάς, γενικός γραμματέας της Αντιφασιστικής Στρατιωτικής Οργάνωσης (ΑΣΟ) και γενικός επίσης γραμματέας του Κεντρικού Γραφείου Αντιφασιστικών Οργανώσεων Μέσης Ανατολής, ο οποίος σκοτώθηκε αργότερα στον Εμφύλιο στη Σάμο. Σχετικά με τη δράση του ειδικά στις εξελίξεις της Μέσης Ανατολής, βλέπε λεπτομέρειες στις προηγούμενες σελίδες, ειδικά στην ενότητα “Ο Ελληνικός Στρατός στη Μέση Ανατολή”.

Ο Φώτης Σπανός, επικεφαλής στολίσκου κομάντος, με “κουρσάρικα” σκάφη καμουφλαρισμένα σε εμπορικά σκάφη, ενταγμένα επιχειρησιακά στην αγγλική ναυτική βάση της Αγρελιάς στην Τουρκία, τα οποία εκτελούσαν αποστολές πάσης φύσεως ενάντια στους κατακτητές, (δολιοφθορές, μεταφορές, τροφίμων για την αντίσταση, χρημάτων, συνδέσμους, απαγωγές Γερμανών κ.ά.)
Ο Καβουριάρης Γιώργος, κατάσκοπος για τη δράση των Γερμανών στη Μήλο, με εντολή του Γενικού Στρατηγείου της Μέσης Ανατολής (βλ. προηγούμενη αναφορά παρόντος τεύχους, σελ. 21).
Ο Λευτέρης Τσιμπίδης από το Καραβόσταμο μαχητής σε μονάδα του σώματος στρατού που πολέμησε και νίκησε τους Γερμανούς στην περίφημη “γοτθική γραμμή άμυνας”στο Ρίμινι της Ιταλίας, μεταγενέστερα μόνιμος αξιωματικός του ελληνικού στρατού.
• Στην οργάνωση και τη λειτουργία ελληνικών σχολείων
Εκπαιδευτικοί, όπως ο Διογένης Μαυρογιώργης (σχολεία Νουσεϊράτ), η Δέσποινα Σπανού Μπονάτσου (επίσης Νουσεϊράτ, Ο Ιωάννης Τσαντές στα σχολεία του Νουσεϊράτ της Γάζας και των Πηγών του Μωυσέως. Ο δάσκαλος Αποστόλης Μαμματάς στο προσφυγικό στρατόπεδο στην πόλη Μπούνια στο Βελγικό Κογκό (σήμερα Ζαίρ), η Αργυρώ Στεφανάδη, δασκάλα στο Shouq el Gharb. (Πηγή: Μπράτσος, Ν. 2027, σ. 108, 114, 116, 193)

Στρατόπεδα συγκέντρωσης – γνωστά ως “σύρματα”

Στην Αίγυπτο: Κασσασίν, Χελουάν, Καμπρίτ, Αμρίγια
Στο Σουδάν: Κεμπέιτ
Στην Κυρηναϊκή: Μπάρντια, Τμίμι, Γιαντζούρ, Τομπρούκ
Στην Ερυθραία: Ντεκαμερέ, Ασμάρα

33Δελτίο τοπικής ιστορίας και λαογραφίας “Η Αρέθουσα”. Τεύχος 21. Δεκέμβρης 2024

Στα στρατόπεδα της Ευθραίας στάλθηκαν και αξιωματικοί και στρατιώτες που κρατούνταν στις φυλακές της Αλεξάνδρειας και του Καΐρου.

Βασίλης Τσαπαλιάρης: Σημείωμα για τη φυγάδευση της οικογένειας του πατέρα μου στη Μέση Ανατολή και τη διαμονή της στα Ιεροσόλυμα και στη Βηθλεέμ Γεννήθηκα από προσφυγική οικογένεια στη Μέση Ανατολή και έχοντας την ευθύνη της έκδοσης του Δελτίου, θεώρησα χρήσιμο να προσθέσω ορισμένα στοιχεία και για την δική μου οικογένεια.

Όσα μπόρεσα να συγκρατήσω κυρίως από τις κατά καιρούς διηγήσεις της μητέρας, και δευτερευόντως από τρίτους και ορισμένα προσφυγικά έγγραφα της οικογένειας μου.
Στη Μέση Ανατολή, διέφυγαν τμηματικά πρώτος ο πατέρας μου Σωκράτης, σχετικά νωρίς αλλά άγνωστο ακριβώς πότε, πάντως ως φαίνεται με τα πρώτα προσφυγικά ρεύματα από την Ικαρία. Στη Μέση Ανατολή, αν και μεγάλης ηλικίας (γεννημένος το 1900 και πολύ παλαιότερης κλάσης στράτευσης έχοντας υπηρετήσει και πολεμήσει στη Μικρά Ασία), εντάχθηκε στον Ελληνικό Στρατό της Μέσης Ανατολής, και υπηρέτησε στο Κέντρο Προσφύγων των Ιεροσολύμων, απ ́ όπου και απολύθηκε στις 15 του Μάρτη του 1945.
Την εποχή εκείνη, στο Στρατό της Μέσης Ανατολής υπηρετούσαν και άλλοι μεγάλης ηλικίας στρατιώτες από την Αρέθουσα, όπως ο Γιώργης Καβουριάρης (Τσάρος) και ο Θεοχάρης Πορτέλλος. Φίλοι του πατέρα μου και πολεμιστές και αυτοί κατά την Μικρασιατική Εκστρατεία, έτυχε να συστρατευθούν και στο Στρατό της Μέσης Ανατολής.
Η μητέρα μου Ελευθερία και τα αδέλφια Νικόλας και Μαρίνα, διέφυγαν στη Μέση Ανατολή μετά από πολλούς δισταγμούς της μητέρας μου το 1944, αφού προηγήθηκε μια πρώτη απόπειρα διαφυγής, πολύ ενωρίτερα, από το Μηλιωπό, χωρίς επιτυχία, επειδή συνέπεσε με τη συρροή μεγάλου αριθμού ατόμων, πολύ περισσότερων του αριθμού των ατόμων που μπορούσε να μεταφέρει με ασφάλεια η βάρκα. Στην απόπειρα αυτή, αναφέρεται στα λεγόμενα του στις
προηγούμενες σελίδες (σ. 3-11) ο Νίκος Τσαπαλιάρης.

Τελικά, η μητέρα μου και τα αδέλφια μου, κατάφεραν να διαφύγουν τη δεύτερη φορά από άλλο σημείο. Από το Πλωμάρι. Αφού, όπως συνέβαινε συχνά, περίμεναν αρκετές μέρες σε σπηλιά.
Για τη διαφυγή της μητέρας μου και των αδελφιών μου, συγκράτησα από τη μητέρα μου ότι είχαν συνεννοηθεί να κάνουν την μεταφορά με τη βάρκα τους ο Καστανιάς και ο Αφιανές από τις Ράχες.
Αλλά δεν είμαι βέβαιος με ποιου ακριβώς την βάρκα κατόρθωσαν τελικά να μεταφερθούνε στην Τουρκία.
Πάντως, από τις διηγήσεις της μητέρας μου συγκράτησα, ότι συνταξιδέψε μαζί με πολλά άτομα από το Καραβόσταμο. Από αυτά, συγκράτησα το όνομα της Λαμπρινής Βογιατζή, μητέρας της Ανδριάνας Βογιατζή – Κοτσάνη, η οποία στο ταξίδι αυτό ατύχησε να χάσει το παιδί της, σε βρεφική τότες ηλικία.
Κατά τα λεγόμενα μάλιστα της μητέρας μου, φαίνεται να πνίγηκε κατά τραγικό τρόπο στην αγκαλιά της μητέρας του από τα νερά που εισχωρούσαν στη βάρκα από την ένταση του αέρα, στη διάρκεια θαλασσοταραχής. Και μάλιστα η μητέρα του βρέφους, βρισκόμενη σε κατάσταση ναυτίας με συνεχή ζάλη δεν φαίνεται να αντιλήφθηκε ότι το παιδί της πέθανε στη διάρκεια του ταξιδιού, παρά μόνο, όταν αποβιβάστηκαν στην Αγρελιά, όπου διαπιστώνοντας τον θάνατο του χρειάστηκε
να το θάψουν εκεί.
Θυμάμαι μάλιστα τη μητέρα μου να διηγείται ότι είχαν βρει μεγάλη θαλασσοταραχή πλησιάζοντας τις ακτές της Τουρκίας, σε σημείο να κινδυνεύσουν να πνιγούν, και ότι διασώθηκαν μετά από επιχείρηση διάσωσης τους από τον καπετάν Φώτη Σπανό, που εκείνη την εποχή εκτελούσε διάφορες αποστολές επικεφαλής στολίσκου σκαφών που έδρευε στην αγγλική βάση της Αγρελιάς στην Τουρκία.
Μάλιστα, φαίνεται να κατάφεραν μετά βίας να διασωθούν, αφού κατάφεραν να προσδέσουν και να ρυμουλκήσουν την βάρκα μετά από πολλές προσπάθειες πρόσδεσης στο σκάφος διάσωσης. Λόγω της θαλασσοταραχής αλλά και της φυσικής αδυναμίας να συγκρατηθεί από τους επιβαίνοντες και εξαντλημένους από την ασιτία άνδρες ο κάβος (το σχοινί) ρυμούλκησης. Για την άφιξη της της μητέρας μου στην Τουρκία και τις μετακινήσεις της από κει ( 34 Δελτίο τοπικής ιστορίας και λαογραφίας “Η Αρέθουσα”. Τεύχος 21. Δεκέμβρης 2024) υπάρχουν λεπτομερειακές ημερολογιακές εγγραφές άφιξης και ημερών προσωρινής διαμονής μέχρι τον τελικό τόπο προορισμού (τη Βηθλεέμ) σε σελίδα του προσφυγικού βιβλιαρίου της αδελφής μου Μαρίνας . Ειδικότερα ως εξής: Τσεσμέ: 15/3/1944 – 18/3/1944. Σμύρνη: 19/3/1944 – 30/3/1944. Χαλέπι Συρίας: 2/4/1944 – 14/4/1944. Νουσεϊράτ: 17/4/1944 – 17/5/1944. Βηθλεέμ
17/5/1944.
Αρχικά, η μητέρα μου με τα αδέλφια μου φαίνεται να εγκαταστάθηκαν σε προσφυγικούς καταυλισμούς μαζί με άλλες οικογένειες ως ότου εγκατασταθούν οριστικά στη Βηθλεέμ, όπου κατέλυσαν σε ενοικιαζόμενο δωμάτιο, γειτονικό με άλλες οικογένειες.
Οι οικογένειες που έμειναν μαζί σε καταυλισμούς, κατά τα λεγόμενα της μητέρας μου ήταν οι οικογένειες του Σταμούλου του Κώστα (φωτογράφου μεταπολεμικά στον Άγιο Κήρυκο), του Αντώνη Γλαρού (τηλεγραφητή επίσης μεταπολεμικά στον Άγιο Κήρυκο), και, τέλος, η οικογένεια του γιατρού Σταυρινάδη από τη Μεσαριά, με τον οποίο φαίνεται να συνδεόταν από παλιά φιλικά ο πατέρας μου. Η οικογένεια του Σταυρινάδη φυγαδεύτηκε στη Μέση Ανατολή σχετικά αργά το 1944 και το ίδιο και η δική μου. Με την οικογένεια αυτή, συγκράτησα από την αδελφή μου Μαρίνα ότι συνέπεσε να κατοικήσουν αργότερα σε γειτονικά ενοικιαζόμενα δωμάτια στη Βηθλεέμ και να διατηρούν καθημερινά επαφή.
Για τη ζωή της μητέρας μου και των αδελφιών μου στη Μέση Ανατολή δεν συγκράτησα κάποια άξια λόγου ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα μαρτυρία. Θυμάμαι πάντως, πως κατά τα λεγόμενα της, η μητέρα μου διηγούμενη την περιπέτεια της διαφυγής τους και κάποιο σχετικό όνειρο που προηγήθηκε της διαφυγής της ότι δήθεν “θα πήγαινε εκεί που είχε γεννηθεί ο Χριστός”, είχε συγκεντρώσει σε πολλούς το ενδιαφέρον κι ανάμεσα σε αυτούς και του στρατοπεδάρχη του
καταυλισμού. Πράγμα, για το οποίο, κατά τα λεγόμενα της, παρακίνησε τον πατέρα μου να καταγράψει τα διηγούμενα της και να τα δημοσιεύσει σε έντυπο της εποχής.
Εγώ γεννήθηκα στη Μέση Ανατολή, σε κλινική στο Σουέζ, τον Οκτώβρη του 1945. Βαπτίστηκα μάλιστα στη Μέση Ανατολή, με νονά μου την Ελευθερία Πορτέλλου – Φράγκου, συγγενή μας (δεύτερη εξαδέλφη μου) από την πλευρά της μητέρας μου.
Στην Ελλάδα επιστρέψαμε οικογενειακώς αρχές Μαρτίου του 1946 με πλοίο που προσέγγισε στη Χίο, απ’ όπου αποβιβαστήκαμε και στη συνέχεια μεταφερθήκαμε με καΐκι στην Ικαρία, στο λιμάνι του Ευδήλου.

Κάτω: φωτογραφία από το οικογενειακό αρχείο του πατέρα μου από τη θητεία του στον Ελληνικό Στρατό της Μέσης
Ανατολής. Αριστερα ο ίδιος, δεξια ο Γιώργης Καβουριάρης (Τσάρος) και κάτω ο Θεοχάρης Πορτέλλος. Και οι τρεις
διαφεύγοντας στην κατοχή στη Μέση Ανατολή, εντάχθηκαν στον εκεί Ελληνικό Στρατό

Ευχαριστούμε πολύ τον Βασίλη Τσαπαλιάρη για τη διάθεση του υλικού

The post Ικαριώτες πρόσφυγες στη Μέση Ανατολή: Προσφυγικά ρεύματα, φυγάδευση, εγκατάσταση appeared first on Ικαριακή Ραδιοφωνία.

Ακούστε την εκπομπή μέσω της ιστοσελίδας του Radiowissen στην οποία ακούγονται και στα ελληνικά οι συνεντεύξεις ηλικιωμένων Ικαριωτών εδώ https://www.br.de/mediathek/podcast/radiowissen/wie-wird-man-hundert-das-geheimnis-des-langen-lebens/2101000

Ο Γερμανός δημοσιογράφος είχε επισκεφθεί την Ικαρία τον προηγούμενο Οκτώβριο, στο πλαίσιο δημοσιογραφικού ταξιδίου (press trip) που υλοποίησε η Υπηρεσία ΕΟΤ Γερμανίας σε συνεργασία με το Τμήμα Τουρισμού Περιφερειακής Ενότητας Σάμου της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, με σκοπό να ερευνήσει το θέμα και να συγκεντρώσει μαρτυρίες από αιωνόβιους κατοίκους του.

Στο ρεπορτάζ του, ο κ. Gutknecht τονίζει το αίσθημα κοινότητας που επικρατεί στο νησί, με τους κατοίκους να συγκεντρώνονται στα καφενεία ή στις εκκλησίες των οικισμών για να συζητήσουν καθημερινά θέματα, ή ακόμα για τον κόσμο και τα Θεία, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στην ευφορία που προσφέρουν στους κατοίκους τα πανηγύρια.

Επίσης, αναφέρεται στην επιστήμη της Γεροντολογίας και στη θεωρία των «μπλε ζωνών», περιοχές όπου σε μεγάλο ποσοστό οι κάτοικοί τους υπερβαίνουν τα 90 χρόνια ζωής, χάρη στους ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς, στην ανθεκτική κοινωνική δομή, στην υγιεινή διατροφή με τοπικά προϊόντα και στις χειρωνακτικές εργασίες στη φύση.

Απόσπασμα από το κείμενο του ρεπορτάζ για την Ικαρία στα ελληνικά

Το θαυματουργό φάρμακο που θα μας κάνει ουσιαστικά αθάνατους δεν έχει αναπτυχθεί ακόμη! Όμως οι ερευνητές της μακροζωίας έχουν παρατηρήσει τρόπους ζωής που μας επιτρέπουν να γερνάμε με υγιή τρόπο. Σε ορισμένα μέρη της γης -τις λεγόμενες «μπλε ζώνες»- υπάρχει ένας αριθμός εκατοντάρηδων πάνω από τον μέσο όρο. Ποιο είναι το μυστικό τους;

Το ελληνικό νησί βρίσκεται στο βόρειο Αιγαίο. Όσο μικρά κι αν είναι τα χωριά, είτε στην ακτή είτε στο βουνό, τα καφενεία και οι εκκλησίες είναι απαραίτητα. Κυρίως ηλικιωμένοι άνδρες κάθονται σε στρογγυλά τραπέζια, παίζοντας χαρτιά…

Η τηλεόραση είναι γεμάτη με τηλεόραση..:
Μερικές φορές ο ιδιοκτήτης Σταμάτης Φουντούλης (προφέρεται Φουντούλι) διοργανώνει και μικρές μουσικές συναυλίες:

«Είναι πολύ σημαντικό οι κάτοικοι των χωριών εδώ να έχουν μέρη όπου μπορούν να συναντηθούν, όπου μπορούν πάντα να συναντούν ανθρώπους που γνωρίζουν. Είναι ακόμα πολύ συνηθισμένο στην Ικαρία να επισκέπτεται ο ένας τον άλλον στα σπίτια του. Αλλά είναι επίσης σημαντικό ότι σε ένα μέρος όπως αυτή η παμπ, υπάρχει πρακτικά πάντα κάποιος γνωστός στον οποίο μπορείς να μιλήσεις, ακόμη και για προβλήματα και ανησυχίες. Όταν έχουμε ζωντανή μουσική, είναι γεμάτο φυσικά, γιατί εμείς οι Έλληνες αγαπάμε τη μουσική μας!»

Ενδιάμεσα, ο ιδιοκτήτης ετοιμάζει ελληνικό καφέ για τους καλεσμένους του, τον μικρό δυνατό με κατακάθι καφέ, το ellinikó. Όπως ακριβώς γίνεται εδώ και αιώνες.
Στο στρογγυλό τραπέζι, όπου κάθονται περίπου δέκα άνδρες με γκρίζα και λευκά μαλλιά, συζητούν. Για τον Θεό και τον κόσμο και ό,τι άλλο είναι σημαντικό. Αυτοαποκαλούνται «το μικρό κοινοβούλιο»:

Εδώ περνάμε τη μισή μέρα, ειδικά τους πιο δροσερούς μήνες. Πολλοί από εμάς είναι 80 ή 90 ετών! Στα 65 μου, είμαι ο νεότερος. Συζητάμε για την πολιτική κατάσταση, την οικονομική κατάσταση και συχνά μιλάμε και για τις γυναίκες μας! Είναι στο σπίτι και τείνουν να μιλούν για πρακτικά πράγματα: τι συγκομίζουν στον κήπο, πώς είναι η υγεία τους και ούτω καθεξής.
την υγεία τους και ούτω καθεξής».

Τώρα ο σπιτονοικοκύρης αναμειγνύει έναν φραπέ με γάλα.

Δεν αντέχει πια το δυνατό ellinikó, λέει αυτός ο 83χρονος:

«Έχω δουλέψει ως αγρότης σε όλη μου τη ζωή. Ακόμα και σήμερα, ξυπνάω νωρίς και το πρώτο πράγμα που κάνω είναι να φροντίζω τις κατσίκες μου. Κατεβαίνω σε αυτό το καφενείο το πρωί. Κάθε μέρα, πάντα την ίδια ώρα. Είναι σημαντικό να έχουμε κάποιες ρουτίνες στη ζωή. Το να πίνω έναν καφέ εδώ, να κοιτάζω τη θάλασσα και να βλέπω παλιούς φίλους με κάνει ευτυχισμένη. Και φυσικά τα πέντε παιδιά μου και τα εννέα εγγόνια μου μέχρι στιγμής!
Όταν κοιτάζω πίσω στη ζωή μου εδώ, δεν μπορώ παρά να πω: ζω στον παράδεισο!»

Αφηγητής:
Τέτοια μέρη, όπου οι ηλικιωμένοι πολίτες είναι εξαιρετικά υγιείς και γερνούν, υπάρχουν σε διάφορες περιοχές του κόσμου.
Ο Βέλγος ερευνητής Michel Poulain δημιούργησε τον όρο «μπλε ζώνες» το 2000.
«Μπλε ζώνες», γι’ αυτό. Ο Αμερικανός επιστημονικός δημοσιογράφος Dan Buettner έγραψε ένα μη μυθοπλαστικό βιβλίο γι’ αυτό το θέμα το 2003. Έκτοτε, η γεροντολογία, δηλαδή η επιστήμη της γήρανσης, ερευνά επίσης τι σημαίνει μακροζωία στις «μπλε ζώνες».

«Οι μπλε ζώνες είναι μερικές περιοχές που είναι πολύ εντοπισμένες και στις οποίες οι άνθρωποι ζουν σε ηλικία πάνω από το μέσο όρο. Και το ερώτημα είναι σε ποιο βαθμό υπάρχουν πραγματικά αυτές οι μπλε ζώνες ή αν πρόκειται για στατιστικό πρόβλημα, επειδή συχνά βρίσκονται σε περιοχές που δεν είναι οικονομικά εύρωστες, δηλαδή συχνά πολύ φτωχές, όπου ίσως τα μητρώα γεννήσεων δεν τηρούνται τόσο καλά όσο γνωρίζουμε. Έτσι, τουλάχιστον από στατιστική και επιδημιολογική άποψη, υπάρχουν πολλά ερωτηματικά ως προς το αν πραγματικά υπάρχουν».

Ο αφηγητής: «Οι γυναίκες που έχουν γεννηθεί από την Ελλάδα είναι πολύ κοντά σε αυτό το σημείο:
Ο καθηγητής Peter Tessarz είναι ανθρωποβιολόγος και γεροντολόγος που διδάσκει και ερευνά στο Πανεπιστήμιο Radboud (προφέρεται Radbaud) στο Nijmegen (προφέρεται Neimechen) της Ολλανδίας. Αντιμετωπίζει μάλλον κριτικά τον εντοπισμό των μπλε ζωνών, αλλά αναγνωρίζει παρόμοια πρότυπα συμπεριφοράς στους κατοίκους τους. Πάνω απ’ όλα, αναγνωρίζει την κοινωνική συμμετοχή των ανθρώπων μέχρι τα βαθιά γεράματα, όπως στο ελληνικό νησί της Ικαρίας.

«Φυσικά, αυτό πιθανόν να οφείλεται επίσης σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι υπάρχει
εξακολουθεί να έχει μια άθικτη κοινωνική δομή».

«Οι άνθρωποι τρώνε υγιεινή διατροφή, γυμνάζονται μέχρι τα βαθιά γεράματα, επειδή απλώς είναι μέρος της κουλτούρας εκεί, εξακολουθούν να κάνουν πολλές πραγματικές εργασίες στην ύπαιθρο στον καθαρό αέρα και όλα αυτά συμβάλλουν στο γεγονός ότι αυτοί οι άνθρωποι σίγουρα γερνούν».

Ο αφηγητής:
Έρευνες που διεξήχθησαν από ένα πανεπιστήμιο της Αθήνας το 2009 αποκάλυψαν ότι η Ικαρία είχε τον υψηλότερο αριθμό άνω των 90 ετών στον κόσμο σε σχετικούς όρους, με έναν στους τρεις ντόπιους να φτάνει τουλάχιστον τα 90. Υπήρχε επίσης ένας αριθμός εκατοντάχρονων άνω του μέσου όρου. Το ποσοστό καρδιαγγειακών παθήσεων ήταν κατά 50% χαμηλότερο σε διεθνή σύγκριση.
Και το 95 τοις εκατό των άνω των 90 ετών ζούσαν στα σπίτια τους και φρόντιζαν τον εαυτό τους. Ακριβώς όπως ο Νίκος Φάκαρης (έμφαση στο δεύτερο α), 93 ετών και ενεργός!

«Πηγαίνω στο καφέ κάθε μέρα και συναντώ τους φίλους μου εκεί. Και έχω επίσης πολλούς επισκέπτες στο σπίτι. Πηγαίνω για χορό με τη σύζυγό μου σε κάθε ευκαιρία, τα βαλς είναι τα αγαπημένα μας!»

Η σύζυγος του Νίκου Φάκαρη είναι 73 ετών και οι δύο γιοι τους ζουν στην Αθήνα. Όταν τον ρωτούν για το ελιξίριο της ζωής του, απαντά:
«Είμαι ευτυχισμένος με τη ζωή μου, παρόλο που πάντα δούλευα για δύο. Ως εργολάβος οικοδομών, έχω δώσει χαρά σε πολλούς ανθρώπους γιατί τους έχω χτίσει ένα όμορφο σπίτι. Έχω επίσης μια υπέροχη οικογένεια. Ευχαριστώ τον Θεό γι’ αυτό!»

Αφηγητής:
Κατά τα άλλα, ο 93χρονος είναι πολύ γυμνασμένος και μοιάζει πολύ νεότερος με τα γεμάτα μαλλιά του και τις λίγες ρυτίδες του. Ωστόσο, ο τρόπος ζωής του προκαλεί έκπληξη: ο Νίκος Φάκαρης κατανάλωνε καπνό σε όλη του τη ζωή:

«Τώρα πια καπνίζω μόνο δέκα τσιγάρα την ημέρα γιατί αυτό μου συνέστησε ο γιατρός. Αλλά τα έκοψα στη μέση, ώστε να μπορώ να ανάβω ακόμα ένα 20 φορές την ημέρα. Το πρώτο πράγμα που πίνω όταν σηκώνομαι είναι ένα Τσίπουρο (προφέρεται Τσίπουρο, με έμφαση στο ι) και μετά καφέ για πρωινό. Κατά τα άλλα, τρώμε κυρίως σαλάτα και λαχανικά από τον κήπο μας, και περιστασιακά κατσικίσιο κρέας. Λοιπόν, και πίνω κόκκινο κρασί.
Πίνω κόκκινο κρασί τακτικά, περίπου τέσσερα με πέντε ποτήρια την ημέρα».

Πώς λειτουργεί αυτό; Τακτική κατανάλωση νικοτίνης και αλκοόλ, και όχι μόνο σε μικρές ποσότητες; Ο Νίκος Φάκαρης μάλλον έχει καλά γονίδια.

«Στη συνέχεια, υπάρχουν μελέτες που λένε ότι η γενετική προδιάθεση είναι στην πραγματικότητα μεταξύ 25 και 30 τοις εκατό, το υπόλοιπο είναι ο τρόπος ζωής. Πόσο κινητικός είσαι στην καθημερινή ζωή, ανεβοκατεβαίνεις τις σκάλες, κάθεσαι πολύ, τρως υγιεινά και ούτω καθεξής. Και αυτό παίζει πολύ μεγαλύτερο ρόλο από τη γενετική προδιάθεση».

Αφηγητής:
Για τον Νίκο Φάκαρη, η υγιής γήρανση έχει επίσης να κάνει με το να μην αποκλείεται κανείς από τη νεότητα. Στην Ικαρία, οι διάφορες γενιές κάνουν πολλά μαζί, είτε στην οικογενειακή επιχείρηση, είτε στις οικογενειακές γιορτές, είτε απλά μέσα στην κοινότητα του χωριού:

«Εμείς οι ηλικιωμένοι και οι νέοι εδώ είμαστε πολύ ανοιχτοί ο ένας στον άλλον, ακούμε ο ένας τον άλλον! Και όταν ένας νέος παραπονιέται, του λέω: μην παραπονιέσαι για τα κακά πράγματα, αλλά να χαίρεσαι για τα καλά πράγματα!»

Αφηγητής: «Δεν είναι μόνο η ζωή, αλλά και η ζωή:
Στη συνέχεια, πίνει μια γουλιά από το σπιτικό κόκκινο κρασί του, γνέφει στη γυναίκα του και δίνει τον Έλληνα φιλόσοφο:

«Στην Ικαρία δεν υπάρχει άγχος! Πάντα λέμε: ο δυνατός άνεμος
που φυσάει εδώ όλο το χρόνο διώχνει όλες μας τις έγνοιες!»

The post Ικαρία: “Πώς ζει κάποιος μέχρι τα 100;” – Ρεπορτάζ από γερμανικό μέσο – Απόσπασμα στα ελληνικά appeared first on Ικαριακή Ραδιοφωνία.

Ο Γιώργος Κηρύκου δεν ήταν φοιτητής αλλά βρέθηκε και συμμετείχε στα γεγονότα του Πολυτεχνείου το 1973 , 19 χρονών τότε, φυλακίστηκε και βασανίστηκε. Το 1993 στη πολύνεκρη φωτιά που συγκλόνησε την Ικαρία και την Ελλάδα, ο Γιώργος στη προσπάθειά του να βοηθήσει τους γονείς φίλου του, κάηκε μαζί τους.  Διαβάστε παρακάτω πως περιγράφει τον Γιώργο Κηρύκου η αδελφή του Όλγα στους μαθητές που την επισκέφτηκαν:

51 χρόνια έχουν περάσει από την εξέγερση των φοιτητών στο Πολυτεχνείο. Τις μέρες αυτές θυμόμαστε τον ξεσηκωμό των φοιτητών και μαζί τους όλων των προοδευτικών ανθρώπων και τιμούμε τον αγώνα και τη μνήμη τους. Μνήμη, που σήμερα καλούμαστε να διατηρήσουμε ζωντανή και να την παραδώσουμε στις επόμενες γενιές.

Ανάμεσα στους ανθρώπους που τιμούμε βρίσκεται και ένας συντοπίτης μας που λίγοι από εμάς γνωρίζουμε για τον αγώνα του. Το όνομα του είναι Γιώργος Κηρύκου.

Ο Γίωργος Κηρύκου – που οι γονείς μας τον γνώριζαν προσωπικά, μιας και ήταν φίλος πολλών – βρέθηκε στο Πολυτεχνείο χωρίς ο ίδιος να είναι φοιτητής.- και είναι αυτός που βλέπετε να σηκώνει όρθιος τη σημαία στην Πύλη του Πολυτεχνείου. Ήταν ένας από τους πολλούς  δημοκρατικούς ανθρώπους της εποχής που αψηφώντας τον κίνδυνο, και παρά τις απειλές βρέθηκε στο Πολυτεχνείο για να διαμαρτυρηθεί για την κατάσταση της χώρας και για να παλέψει για τη δημοκρατία.

Μιλήσαμε με την αδελφή του ‘Ολγα η οποία και μοιράστηκε μαζί μας τις μνήμες της από εκείνες τις μέρες. Μας είπε ότι ο αδελφός της, που ήταν μόλις 19 χρονών, βρέθηκε στο Πολυτεχνείο, στην πρώτη γραμμή και έμεινε ως την ώρα που το τανκ έριξε την Πύλη. Όταν την ρωτήσαμε πως κατάφερε να σωθεί, απάντησε ότι ο Γιώργος κρύφτηκε σε ένα φωταγωγό για μια και παραπανω ώρα και μάλιστα μαζί του ήταν και ο ηθοποιός Αντωνόπουλος. Θεωρώντας ότι ο κίνδυνος είχε περάσει, βγήκε έξω και τότε τον συνέλαβαν και χάθηκαν τα ίχνη του…

Μας περιέγραψε την αγωνία της μητέρας του η οποία βρισκόταν εδώ στην Παναγιά και δε μπορούσε μα μάθει με κανέναν τρόπο νέα του. Για ένα μήνα και παραπάνω, όλοι οι δικοί του άνθρωποι προσπαθούσαν να μάθουν που βρίσκεται και αν ζει χωρίς να έχουν καμία ενημέρωση από κανέναν. Μέχρι που μια μέρα χτύπησε το τηλέφωνο και μια άγνωστη κοπέλα ενημέρωσε ότι ο Γιώργος είχε συλληφθεί  και βρίσκόταν κρατούμενος με ό,τι σημαίνει αυτό… Πως είχε βρει μια άγνωστη το τηλέφωνο; Ένας φαντάρος, που είχε γίνει φίλος με τον Γίωργο, έδωσε το νούμερο του τηλεφώνου στην κοπέλα του και εκείνη ειδοποιήσε…

Ο Γιώργος δε μιλούσε ποτέ για τις μέρες αυτές ούτε για το ότι ο ίδιος είχε βρεθεί στο Πολυτεχνείο ή ότι είχε βασανιστεί…. Η αδελφή του μας είπε ότι και η ίδια έμαθε λεπτομέρειες πολύ αργότερα και με τυχαίο τρόπο, όταν σε ένα αφιέρωμα στην τηλεόραση ό ίδιος αναγνώρισε τον εαυτό του και της μίλησε για την ιστορία του.

 

Το ήθος, το ψυχικό σθένος, το θάρρος του Γίωργου δεν φανερώθηκε μόνο εκεί. Στη φωτιά εδώ στον Άγιο το 1993 ο Γίωργος κάηκε όχι γιατί είχε εγκλωβιστεί από τη φωτιά. Ό ίδιος άλλωστε βρισκόταν σε ασφαλές μέρος, στην πλατεία του Αγίου. Κάηκε γιατί έτρεξε να βοηθήσει τους γονείς ενός φίλου του που έλειπε από την Ικαρία. Το αποτέλεσμα ήταν να βρουν όλοι τραγικό τέλος…

 

Μιλάμε λοιπόν σήμερα και μνημονεύουμε τον Γίωργο Κηρύκου ή αλλιώς Αλμπάνο ως έναν άνθρωπο που η πορεία της ζωής του απέδειξε ότι είχε ανθρωπιά,  θάρρος και  γενναιότητα να αγωνίζεται σε όλες τις εποχές και σε όλες τις συνθήκες.

 

Και όπως μας είπε και  η αδελφή του : «Σας ευχαριστώ. Το να μάθουν τα παιδιά για τον Γιώργο είναι το σπουδαιότερο μνημόσυνο για τον αδελφό μου»

Ο Ικαριώτης ανιδιοτελής αγωνιστής Γιώργος Κηρύκου

Ονομαζόταν Γιώργος Κηρύκου, καταγόταν από την Ικαρία, ένα από τα 5 παιδιά της οικογένειάς του, και το 1973 ήταν 19 χρονών.Είχε έλθει στην Αθήνα να βρει την τύχη του και δούλευε περιστασιακά οικοδόμος και ελαιοχρωματιστής. Η μεγάλη του αγάπη, όμως, ήταν η μουσική και η κιθάρα. Ερασιτέχνης μουσικός, έφτιαχνε στιχάκια και τα έντυνε με τα ακόρντα της κιθάρας του.

Η φωτογραφία που τον δείχνει ανεβασμένο στην πύλη του Πολυτεχνείου, ανεμίζοντας την ελληνική σημαία και φωνάζοντας συνθήματα “Κάτω η χούντα” και “Επανάσταση λαέ“, είναι πασίγνωστη. Τότε ήταν αρραβωνιασμένος με μια φοιτήτρια.

Μετά τα γεγονότα, συνελήφθη από τα όργανα της χούντας, κρατήθηκε στο Χαϊδάρι και βασανίστηκε. Οι γονείς του είχαν χάσει τα ίχνη του, δεν ήξεραν εάν είναι ζωντανός ή όχι. Τελικά, κατάφερε να επικοινωνήσει με την αρραβωνιαστικιά του μέσω ενός φαντάρου, κι εκείνη έσετιλε γράμμα στην Ικαρία για να πει στην οικογένεια ότι είναι ζωντανός.

Αργότερα μπαρκάρισε στα καράβια, ξαναγύρισε γιατί ήταν “παράνομος”, πήγε στην Αμερική, παντρεύτηκε, έκανε έναν γιο, και δούλευε μουσικός στην Αστόρια. Χώρισε, γύρισε στην Ικαρία στην μάνα του και στις αδελφές του, έκανε έναν δεύτερο γάμο, και έκανε μαθήματα κιθάρας σε παιδιά. Το παρατσούκλι του ήταν “Αλμπάνο“

Το καλοκαίρι του 1993, με τις φοβερές πυρκαγιές στο νησί που κόστισαν 13 νεκρούς, σε ηλικία 38 ετών, μαζί με δυο φίλους του, βοηθούσε να αντιμετωπιστεί η καταστροφή. ‘Oταν άκουσε για 4 γέροντες εγκλωβισμένους που κινδύνευε η ζωή τους, πήγε εκεί. Προσπάθησε να σώσει μια γριούλα από την φωτιά, την πήρε στην πλάτη του για να την μεταφέρει, όμως ο αέρας άλλαξε κατεύθυνση και η φωτιά γύρισε. Εγκλωβίστηκαν όλοι εκεί, κι εκεί έχασε τη ζωή του.

Αθάνατος.

The post Γιώργος Κηρύκου: Η αδελφή του Όλγα μιλά στους μαθητές της Γ’Λυκείου Αγ. Κηρύκου appeared first on Ικαριακή Ραδιοφωνία.

Ο Δημήτρης Γαγλίας με μία εκπληκτική εμφάνιση στον αγώνα του δρόμου αντοχής και μία κατάβαση βγαλμένη απευθείας από το… Tour de France, αγγίζοντας ταχύτητες 95 χλμ/ώρα, παίρνοντας έμπνευση όπως δήλωσε και ο ίδιος, από την κατάβαση του Tadej Pogacar τέσσερις ημέρες νωρίτερα από το Col du Galibier στο Valloire, αναδείχθηκε πανάξιος Πρωταθλητής Ελλάδας στην κατηγορία Παμπαίδων.

Την προηγούμενη ημέρα δε, ο Δημήτρης είχε κατακτήσει το αργυρό μετάλλιο και στο αγώνισμα της Ατομικής χρονομέτρησης, δείχνοντας την εξαιρετική κατάσταση στην οποία βρέθηκε στο φετινό Πανελλήνιο.

Ο προπονητής, Ανέστης Κουρμπέτης που συνόδευσε την αποστολή στην Κρήτη, είδε και τους υπόλοιπους αθλητές του Κρόνου να πραγματοποιούν εξαιρετικές εμφανίσεις, με τους Δημήτρη Κατάκη και Κωνσταντίνο Νομικό να καταλαμβάνουν την 5η και 7η θέση αντίστοιχα στον αγώνα αντοχής των Παίδων, ενώ ο Κατάκης κατέλαβε την 6η θέση και στην Ατομική χρονομέτρηση Παίδων.

Φωτογραφικό υλικό από τον Νάσο Τριανταφύλλου

The post Ποδηλασία: Πρωταθλητής Ελλάδας ο Δημήτρης Γαγλίας στον δρόμο αντοχής appeared first on Ικαριακή Ραδιοφωνία.

The post Εξορίστηκε στην Ικαρία και βρήκε την παντοτινή του αγάπη – Ο Κώστας και η Σοφία έμειναν για πάντα μαζί appeared first on Ικαριακή Ραδιοφωνία.

Γεια σας

Ονομάζομαι Ειρήνη και κατάγομαι από την Ικαρία, ένα ελληνικό νησί γνωστό για τον χαλαρό τρόπο ζωής και το υψηλό βιοτικό επίπεδο. Σήμερα ζω στο Fehmarn και έχω μεταφέρει το πάθος μου για τους ανθρώπους και τον καφέ στο νέο μου καφέ.

Το Ikaria Café είναι κάτι περισσότερο από ένα food truck – είναι ένας τόπος συνάντησης για τους γνώστες που εκτιμούν την ποιότητα και τη βιωσιμότητα. Προσφέρω καθημερινά φρεσκοκαβουρδισμένο καφέ Holstein και σπιτικά βιολογικά κέικ και αρτοσκευάσματα.

Εμπνευσμένη από τον τρόπο ζωής της Ικαρίας, θέλω να δημιουργήσω ένα μέρος όπου οι άνθρωποι μπορούν να συναντηθούν, να χαλαρώσουν και να απολαύσουν τη στιγμή.

Επισκεφθείτε με και ζήστε την εμπειρία του πώς ο καφές και οι νόστιμες λιχουδιές συνδέουν τους ανθρώπους!

The post Από την Ικαρία στη Γερμανία…ένας καφές δρόμος – Η Ικαριώτισσα Ειρήνη και το ξεχωριστό της Ikaria Cafe appeared first on Ικαριακή Ραδιοφωνία.